0
0
0
s2sdefault
powered by social2s

 

Το Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών αποτελεί σε γενικές γραμμές αυτό που απομένει στο ταμείο μιας χώρας στο τέλος μιας δεδομένης χρονιάς. Δεν θέλω να μπλέξω τον αναγνώστη με ορισμούς και οικονομικές θεωρίες, οπότε αρκεί η παρακάτω απλη, αλλά όχι απλοϊκή ερμηνεία.

ΙΤΣ = Τι μένει στο τέλος της χρονιάς στη «τσέπη» μιας χώρας ?

«Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών» βγάζει και ένα άτομο, μια οικογένεια, μια επιχείρηση κτλ. Οι μαθηματικοί ορισμοί ή οι έννοιες δεν είναι σκόπιμο να αναφερθούν εδώ.

Όταν τα χρήματα που «εισέρχονται» στη τσέπη είναι περισσότερα από όσα «φεύγουν» από τη τσέπη, τότε το άτομο, η οικογένεια, η επιχείρηση ή το κράτος έχει πλεόνασμα στο Ισοζύγιο Τρεχουσών Συναλλαγών (εφεξής ΙΤΣ), διαφορετικά έχει έλλειμμα.

Πώς όμως συνδέεται το πλεόνασμα ή το έλλειμμα στο ΙΤΣ με τη συναλλαγματική ισοτιμία ενός νομίσματος ? Η σχέση είναι πολύ απλή και την μαθαίνουν οι πρωτοετείς φοιτητές των οικονομικών σχολών από τα αρχικά μαθήματα στις σχολές τους. Ας το δούμε όμως πάλι με ένα παράδειγμα για να το κατανοήσουν εύκολα και οι αναγνώστες.

Έστω ότι υπάρχουν 2 άτομα που συναλλάσσονται μεταξύ τους και με άλλους ταυτόχρονα. Τα 2 αυτά άτομα είναι ο Νίκος και ο Κώστας. Ταυτόχρονα ας υποθέσουμε ότι τόσο ο Νίκος όσο και ο Κώστας ξεκινούν από μηδενική βάση και έχουν μηδενικό δανεισμό. Δεν χρωστούν δηλαδή τίποτα.

Ο Νίκος χρησιμοποιεί ως νόμισμα το νικόνιο και ο Κώστας το κωστόνιο.

Κατά τη διάρκεια του 2016 ο Νίκος πραγματοποίησε εξαγωγές μηχανών αξίας 100 στον Κώστα.

Ο Κώστας από τη πλευρά του κατόρθωσε να εξάγει αγαθά αξίας 30 στο Νίκο, αλλά ταυτόχρονα ο Νίκος ήρθε διακοπές και έμεινε στο σπίτι του Κώστα πληρώνοντάς τον με επιπλέον 80 μονάδες.

Συνολικά ο Κώστας έχει πλεόνασμα 10 (30+80-100 = 110-100 = 10). Τι συνεπάγεται αυτό όμως για την ισοτιμία του νομίσματος του Κώστα, το κωστόνιο ?

Υπάρχουν 2 επιλογές :

 

1)      Ο Νίκος θα πληρώσει τον Κώστα χρησιμοποιώντας τα νικόνιά του και ο Κώστας επειδή χρησιμοποιεί κωστόνια, θα μετατρέψει τα επιπλέον νικόνια του Νίκου σε κωστόνια. Άρα θα προβεί στις εξής κινήσεις :

α) Θα πουλήσει στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος τα νικόνια που του έδωσε ο Νίκος

β)  Θα αγοράσει στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος κωστόνια

 

Συνεπώς η συναλλαγματική ισοτιμία του κωστονίου έναντι του νικονίου θα ανέλθει και το κωστόνιο θα ΑΝΑΤΙΜΗΘΕΙ.

 

2)      Ο Νίκος θα μετατρέψει ο ίδιος τα νικόνιά του σε κωστόνια πριν τα στείλει στον Κώστα. Άρα θα προβεί στις παρακάτω κινήσεις :

α) Θα πουλήσει στις διεθνείς αγορές συναλλάγματος τα νικόνιά του

β) Θα αγοράσει από τις διεθνείς αγορές συναλλάγματος κωστόνια για να πληρώσει τον Κώστα.

 

Όπως παρατηρούμε, ΚΑΙ στις 2 δυνατές επιλογές αποπληρωμής, το νόμισμα του Κώστα, το κωστόνιο, θα ΑΝΑΤΙΜΗΘΕΙ μέσω του μηχανισμού των αγορών συναλλάγματος.

Συνεπώς, με απλά λόγια, Πλεόνασμα στο ΙΤΣ = ανατίμηση του νομίσματος

 

 

Ένας «μάγκας» : Τι έγινε, λέει ? Θα ανατιμηθεί το νόμισμα του Κώστα ?

Εμείς : Ναι. Πρωτοετής φοιτητής θα μπορούσε να απαντήσει άνετα στο ανωτέρω ερώτημα.

Ένας «μάγκας» : Μα, είναι δυνατόν ?

Εμείς : Ναι. Γιατί όχι ?

Ένας «μάγκας» : Μα ο Κώστας βασικά δεν εξάγει πολλά, απλά ο Νίκος έρχεται για διακοπές στο σπίτι του Κώστα. Ποιο πλεόνασμα ? Ο Κώστας ΔΕΝ παράγει τίποτα, είναι άχρηστος, μηδενικό.

Εμείς : Μάλλον, αγαπητέ, ζεις σε μια νιρβάνα, ζεις στο παρελθόν. Αλλά ας το εξηγήσω και αυτό με ένα παράδειγμα που θα κατανοήσουν όλοι.

 

 

Πολλοί μπερδεύουν το ΙΤΣ με το εμπορικό ισοζύγιο ή το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών με το ισοζύγιο μόνο των αγαθών. Θεωρούν ότι για παράδειγμα η Ελλάδα που παρουσιάζει σημαντικό έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο είναι «άχρηστη, μηδενικό», αλλά ξεχνούν το ισοζύγιο των υπηρεσιών.

Ο Κριστιάνο Ρονάλντο, ο διάσημος ποδοσφαιριστής, ΔΕΝ παράγει αγαθά ή μηχανές, αλλά έχει έσοδα για παράδειγμα 150 εκ ευρώ το χρόνο από χορηγίες, διαφημίσεις κτλ.

Δηλαδή ο Κριστιάνο Ρονάλντο δεν έχει πλεόνασμα στη τσέπη του, επειδή δεν δουλεύει στα εργοστάσια και δεν «παράγει» αγαθά?

Στην πραγματικότητα, ΑΝ ο Κριστιάνο Ρονάλντο είχε νόμισμα, το νόμισμά του θα ανατιμάτο (όσο φυσικά ξόδευε λιγότερα από όσα κέρδιζε από διαφημίσεις, συμβόλαια κτλ), καθώς για να τον πληρώσουν οι χορηγοί του, θα έπρεπε να πωλήσουν πχ ευρώ και να αγοράσουν νόμισμα Ρονάλντο! Άρα στις διεθνείς αγορές το «νόμισμα Ρονάλντο» θα ανατιμάτο, παρόλο που δεν «παράγει ούτε βίδες» ο ίδιος !!!

Το ΙΤΣ αποτελείται από διάφορα σκέλη, το ισοζύγιο αγαθών, το ισοζύγιο υπηρεσιών, το ισοζύγιο τρεχουσών μεταβιβάσεων, το ισοζύγιο εισοδημάτων. Εμείς εδώ στην Ελλάδα επικεντρωνόμαστε ΜΟΝΟ στο ισοζύγιο αγαθών (γνωστό και ως εμπορικό ισοζύγιο, αν και ο όρος είναι λάθος) και ξεχνούμε όλα τα λοιπά ισοζύγια.

Στο αρχικό μας παράδειγμα με τον Κώστα και το Νίκο, έχουμε τα εξής :

ΙΤΣ = ισοζύγιο αγαθών + ισοζύγιο υπηρεσιών + ισοζύγιο εισοδημάτων + ισοζύγιο τρεχουσών μεταβιβάσεων

Θεωρώντας ότι δεν υπάρχουν μεταβιβάσεις ή δάνεια μεταξύ των 2 φίλων, το ΙΤΣ έχει ως εξής :

 

ΙΤΣ του Νίκου = + (100-30) + (-80) + 0 + 0 = +70-80 = -10

ΙΤΣ του Κώστα = + (30-100) + (+80) + 0 + 0 = -70+80 = +10

 

 

Ένας «μάγκας» : Απίστευτο !!! Δεν το είχα ακούσει ποτέ !!! Το παράδειγμα με τον Κριστιάνο Ρονάλντο μου άνοιξε τα μάτια !!! Δεν υπάρχει μόνο το αν εξάγεις μηχανές ή ρολόγια αλλά και τα υπόλοιπα συστατικά του ισοζυγίου !!! Wow !!!

Εμείς : Ναι. Για παράδειγμα στην περίπτωση του Κώστα ή της Ελλάδας, υπάρχει το ισοζύγιο υπηρεσιών όπου συγκαταλέγεται το ταξιδιωτικό πλεόνασμα ή το μεταφορικό (πχ ναυτιλία) πλεόνασμα.

 

 

Το ΙΤΣ της Ελλάδας είχε ως εξής :

(στοιχεία από το τελευταίο δελτίο της ΕλΣτατ για Οκτώβριο-Δεκέμβριο 2016)

 

 

 

Από τα παραπάνω μπορούμε να εξάγουμε τα εξής συμπεράσματα :

1)      Το ΙΤΣ επέστρεψε σε θετικό έδαφος από το 2013 έως και το 2015

2)      Το εμπορικό ισοζύγιο το 2015 ανερχόταν σε -15,8 δις ευρώ, αλλά το ισοζύγιο υπηρεσιών ήταν θετικό κατά +17,66 δις ευρώ με αποτέλεσμα το συνολικό ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών (δεν υπάρχει στον πίνακα, να είναι εξαιρετικά θετικό) να είναι πλεονασματικό

3)      Το ισοζύγιο εισοδημάτων είναι αρνητικό (κυρίως λόγω της καταβολής τόκων στο εξωτερικό)

4)      Το ισοζύγιο τρεχουσών μεταβιβάσεων είναι θετικό (κυρίως λόγω των ενισχύσεων από την Ε.Ε.)

 

Βασικά η Ελλάδα ήδη από το 2013 δεν αντιμετωπίζει κάποιο ιδιαίτερο πρόβλημα με το ΙΤΣ. Τα στοιχεία για το 2016 δεν έχουν ανακοινωθεί επισήμως από την ΕλΣτατ, αλλά έχει ανακοινώσει στοιχεία η ΤτΕ, τα οποία έχουν ως εξής :

 

 

 

 

Το ΙΤΣ γύρισε ελαφρώς αρνητικό στα επίπεδα των -1,1 δις ευρώ και το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών επίσης στα επίπεδα των -1,2 δις ευρώ (με ΑΕΠ 178 δις ευρώ περίπου, αυτό σημαίνει έλλειμμα μόλις -0,7%).

Αυτό οφείλεται κυρίως στη μείωση των εισπράξεων από ταξιδιωτικές και μεταφορικές υπηρεσίες με τη μεν πρώτη να σχετίζεται με την υψηλή αβεβαιότητα που επικρατούσε σχετικά με τις επιπτώσεις του προσφυγικού σε αρκετά νησιά του Αιγαίου συν το πραξικόπημα στις αρχές Ιουλίου στην Τουρκία που επηρέασε γενικά τη διάθεση για διακοπές στη χώρα μας ενώ η δεύτερη σε μια ύφεση στο τομέα της ναυτιλίας.

Το 2017 είναι βέβαιο ότι το ταξιδιωτικό πλεόνασμα θα επανέλθει σε θετικό έδαφος, καθώς η κατάσταση με την Τουρκία έχει σχετικά ομαλοποιηθεί ενώ και το προσφυγικό έχει επιλυθεί σχεδόν ολοσχερώς (θα αναρτήσω σχετικό άρθρο σύντομα).

Οπότε αυτά τα -1,1 ή -1,2 δις ευρώ είναι σχετικά εύκολο να «γυρίσουν» σε θετικό έδαφος εντός του 2017 και να επιστρέψουμε σε πλεόνασμα όπως πράξαμε το 2013, το 2014 και το 2015, καθώς το ταξιδιωτικό ισοζύγιο θα ανεβάσει ρυθμούς φέτος.

Συνοψίζοντας :

1)      Πλεόνασμα στο ΙΤΣ = ΑΝΑΤΙΜΗΣΗ του νομίσματος (ξαναδιαβάστε το παράδειγμά μας)

2)      Η Ελλάδα είναι πλεονασματική εδώ και μερικά χρόνια με μοναδική εξαίρεση το 2016 που είχαμε μικρό έλλειμμα (της τάξης του 0,7% του ΑΕΠ, καθώς τα -1,2 δις ευρώ με ΑΕΠ 178 δις ευρώ ανέρχονται σε περί το 0,7% του ΑΕΠ)

3)      Το ισοζύγιο αγαθών και υπηρεσιών ήταν επίσης πλεονασματικό τα τελευταία χρόνια πλην του 2016 που επηρεάστηκε από τη μείωση του ταξιδιωτικού πλεονάσματος λόγω των αρχικών προβλημάτων με προσφυγικό και με πραξικόπημα σε Τουρκία με αποτέλεσμα τη μείωση των τουριστικών εισπράξεων.

4) Φυσικά υπάρχει ο κίνδυνος λόγω της ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗΣ ΕΞΑΡΤΗΣΗΣ της Ελλάδας από τη ναυτιλία και τον τουρισμό, αν κάποιος από τους 2 τομείς επηρεαστεί αρνητικά, το ΙΤΣ να γυρίσει εξαιρετικά αρνητικό (για όσα χρόνια επηρεαστεί αρνητικά η ναυτιλία ή ο τουρισμός). Υπάρχει ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ εξάρτηση της Ελλάδας, ιδιαίτερα από τον τουρισμό.

 

Πάντως δεν χρειάζεται άγχος, απαισιοδοξία και καταστροφολογία. Καθαρό μυαλό και ορθολογική σκέψη απαιτούνται μόνο!

 

(θα ήθελα να πιστεύω ότι σήμερα ξεδιαλύθηκαν αρκετοί «μύθοι» στο κεφάλι σας. Τα παραδείγματα με τον Κώστα και το Νίκο ή με τον Κριστιάνο Ρονάλντο συνιστώ να διαβαστούν και 3 και 4 φορές για να τα εμπεδώσετε, καθώς δεν υπάρχουν πολλοί συζητητές που να μην έχουν επηρεαστεί από το αστείο επιχείρημα «δεν παράγουμε τίποτα, είμαστε άχρηστοι, είμαστε τιποτένιοι, είμαστε μηδενικά» κτλ.

Δεν ακολουθούν τη ρήση του Russell, να ακολουθείτε τα στοιχεία και μόνο τα στοιχεία, τίποτα άλλο, ούτε τις κοινωνικές σας προτιμήσεις, ούτε τις προσωπικές πεποιθήσεις, ούτε τις προκαταλήψεις σας.

Μόνο τα στοιχεία, μόνο τα δεδομένα. Αυτή είναι η βάση του ορθολογισμού.

Ευχαριστώ για την ανάγνωση!!!)

 

 

Comments powered by CComment

0
0
0
s2sdefault
powered by social2s